Sunday, July 19, 2015

๓๑๕. มีศิลปะศาสตร์รู้ ใดใด ก็ดี



๓๑๕. มีศิลปะศาสตร์รู้  ใดใด ก็ดี
บุญบ่ทำไว้ใน  ชาติกี้
ได้สมสิ่งพึงใจ  จักเสพ
สมบัติย่อมหลีกลี้  เพิ่มผู้มีบุญ

คำแปลศัพท์

ศิลปะศาสตร์ – วิชาความรู้เกี่ยวกับฝีมือ, วิชาความรู้ทั่วไป
ขาติกี้ – ชาติก่อน, ชาติที่เพิ่งผ่านมา, ในอดีตกาล
เสพ – กิน, ใช้สอย, เสวยผล
หลีกลี้ – หลบหนี, หนีหาย
เพิ่มผู้มีบุญ- ไปอยู่กับผู้มีบุญ

ถอดความ

มีวิชาความรู้หลักแหลมสักเพียงใด
ถ้าไม่เคยทำบุญไว้แต่ปางก่อนหรือบัดเดี๋ยวนี้
ครั้นได้สมบัติที่น่ายินดีอยากจะกินจะใช้
สมบัตินั้นกลับวิบัติไปกลายเป็นของคนอื่นที่เขามีบุญ

๓๑๖. ดวงเดือนดาวบ่ห้อม เห็นงาม ฤาพ่อ



๓๑๖. ดวงเดือนดาวบ่ห้อม  เห็นงาม  ฤาพ่อ
หงส์บ่มีหมู่ตาม  แวดล้อม
สาครขาดคลื่นทราม  โสภาคย์
ราชจากขุนหอกห้อม  แห่แล้วฤางาม

คำแปลศัพท์

ห้อม –  แวดล้อม,ห้อมล้อม
หงส์ – นกในนิยาย ถือว่าเป็นนกในตระกูลสูง
สาคร – ทะเล, มหาสมุทร
ทราม - หมด, เสื่อม
โสภาคย์ – งดงาม
ราช – พระราชา, พระเจ้าแผ่นดิน
จาก – ไม่มี, ปราศจาก
ขุนหอก – ทหารราชองครักษ์, ขุนพล
ห้อมแห่ – แห่ห้อม=แวดล้อมไป

ถอดความ

ดวงเดือนไม่มีดาวล้อมก็ไม่เด่นตระการ
พญาหงส์ไม่มีบริวารก็ไม่โสภา
ทะเลไม่มีคลื่นโถมถาก็ไม่น่าดู
กษัตริย์ไม่มีขุนพลเคียงคู่ก็ไม่สง่างาม

๓๑๗. ฤาษีโสภาคย์ด้วย ซูบทรง



๓๑๗. ฤาษีโสภาคย์ด้วย  ซูบทรง
สัตว์สี่เท้างามยง  ใหญ่อ้วน
บุรุษรอบรู้คง  งามเพื่อ รู้แฮ
หญิงจักงามล้นล้วน  เลิศด้วยสามี ฯ

คำแปลศัพท์

ฤาษี – นักบวช, พระภิกษุ-สามเณร, ชีไพร
โสภาคย์ – งาม
ซูบทรง – ร่างกายผ่ายผอม
งามยง – งามอร่ามเรือง, งามอย่างแข็งแรง
บุรุษ- ผู้ชาย
เพื่อรู้ – เพราะความรู้

ถอดความ

ฤาษีจะงามสมก็เพราะซูบผอม
สัตว์สี่เท้าจะงามพร้อมก็เพราะอ้วนพี
บุรุษจะงามก็เพราะรอบรู้วิชา
สตรีจะงามเลิศโสภาก็เพราะได้สามีดี

๓๑๘. สูงสารสี่เท้าย่าง เหยียบยัน



๓๑๘. สูงสารสี่เท้าย่าง   เหยียบยัน
บางคาบเชี่ยวไปพลัน  พลวกพลั้ง
นักรู้ร่ำเรียนธรรม์  ถึงมาก ก็ดี
กล่าวดั่งน้ำผลั้งผลั้ง  พลาดถ้อยทางความฯ

คำแปลศัพท์

สาร – ช้างใหญ่
บางคาบ – บางครั้ง, บางที
เชี่ยวไป – รีบเร่ง, รีบเร่งเกินไป
พลัน – ทันที
พลวกพลั้ง- พลาดพลั้ง
นักรู้ – ผู้รู้
ผลั้งผลั้ง(พลั่ง)  -  ไหลออกมาไม่ขาดสาย
พลาดถ้อย – พูดผิด

ถอดความ

ช้างสารสูงใหญ่ใช้สี่เท้าก้าวเหยียบยัน
บางครั้งเดินด่วนพลันอาจจะพลั้งพลาด
เหมือนนักปราชญ์รู้อรรถรู้ธรรมเป็นอันมาก
พูดดั่งน้ำไหลคล่องปากก็อาจพลาดพลั้งออกไปนอกทาง