๓๖๗. ถึงรู้อย่าอวดให้ คนหวัว

๓๖๗. ถึงรู้อย่าอวดให้   คนหวัว

ฟ้าคะนองต้องคร้ามกลัว   เกลือกใกล้

ผ่อนพักรักษาตัว  ยามภาค- ภูมิแฮ

อย่าเซี่ยมเขาควายให้  เสี่ยวสู้ชนกันฯ

คำแปลศัพท์

หวัว—หัวเราะ, เยาะหยัน, หัวเราะเยาะ

คร้าม—เกรง

เกลือก—หาก,ถ้า,แม้

ผ่อนพัก—ระมัดระวัง

ยามภาคภูมิ—คราวที่สุขกายสบายใจ

เซี่ยมเขาควาย—ยุยงปลุกปั่นให้ทะเลาะกัน(เซี่ยม=เสี้ยม)

เสี่ยว—เพื่อน,เกลอ

ถอดความ

ถึงจะรู้อะไรก็อย่าอวดรู้ให้คนเขาหมั่นไส้ไปทั่ว

เมื่อฟ้าคะนองควรระวังตัวไว้บ้างว่าอาจจะผ่าลงใกล้ๆ

จะสุขกายสบายใจก็พักผ่อนรักษาตัวให้ดีๆ

คนเขาเป็นมิตรไมตรีอย่าไปยุแหย่ให้แตกเป็นศัตรูกัน(อย่าเสี้ยมเขาความให้ชนกัน)

๓๖๘. ช้อนปลาหาต้มแต่ เพียงพอ อิ่มนา

๓๖๘. ช้อนปลาหาต้มแต่  เพียงพอ อิ่มนา

อวดฤทธิ์คิดเยียยอ  ใหญ่ล้ำ

เชือดไก่กับเป็ดคอ หนิดหนึ่ง

เอามีดฆ่าโคห้ำ  หั่นนั้นหนักแรงฯ

คำแปลศัพท์

ช้อนปลา—จับปลา, ตักเอาปลา

หาต้ม—หามาต้มแกง

เยีย—ทำ,สร้าง

ยอ—เครื่องจับปลา เป็นร่างสี่เหลี่ยม มีคันสำหรับยก

หนิดหนึ่ง—เพียงนิดเดียว,(หนิดหนึ่ง=นิดหนึ่ง)

ห้ำหั่น—เชือด, ฟาดฟัน

หนักแรง—ใช้แรงเกินความจำเป็น

ถอดความ

จะกินแกงปลา เลือกช้อนหาเพียงต้มแกงกินอิ่มหนึ่งก็พอ

อวดเก่งจะทำยอจับกันยกใหญ่ ก็เกินจำเป็นไป

จะเชือดคอเป็ดคอไก่คอน้อยๆใช้มีดเล่มน้อย

จะใช้มีดฆ่าโคก็มากไปหน่อยหนักแรงโดยไม่จำเป็น

๓๖๙. หลังคาขาดแล้วลุ่ย ตามกัน

๓๖๙. หลังคาขาดแล้วลุ่ย  ตามกัน

ไป่หมั่นแซมนับวัน  รั่วร้าง

โคควายค่าคนมัน  หนีหลบ ไปนา

บ่ติดตามบนจ้าง  ได้แล้วหมดตัวฯ

คำแปลศัพท์

ลุ่ย—หลุดจากที่

แซม—เอาสิ่งใดสิ่งหนึ่งเหน็บแทรกหรือสอดเข้าไปเพื่อทดแทนสิ่งที่ชำรุดให้ดีขึ้น

รั่วร้าง—รั่วมากยิ่งขึ้น, รั่วจนทำให้เสียหาย

ค่าคน--ข้าคน=คนที่อยู่ในปกครอง

บนจ้าง—บนบานศาลกล่าวต่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์ และจ้างวานคนอื่น

ถอดความ

หลังคา(ที่มุงด้วยหญ้าคาหรือแฝกกรองเป็นตับ)

เมื่อเชือกขาดมันก็หลุดลุ่ยออกไปเรื่อยๆ

ถ้ามัวเฉื่อยไม่ซ่อมแซมเสียให้ดีก็จะเป็นรูรั่ว

ข้าคนควายวัวมันหลบหายหนีหน้าเริดร้าง

ไม่รีบติดตามัวแต่บนบานวานจ้าง ได้คืนมาแล้วก็ต้องเสียให้เขาจนหมดตัว

๓๗๐.ไก่ขันยามบอกได้ โดยกาล

๓๗๐.ไก่ขันยามบอกได้  โดยกาล

น้ำชอบใช้สาธารณ์  ทั่วล้าง

ขวานรู้แต่ถากกระดาน  หัวหนัก อยู่นา

เพรียงไพร่ได้แต่จ้าง  จ่ายใช้การพลฯ

คำแปลศัพท์

สาธารณ์—ทั่วๆไป

หัวหนัก—ส่วนหัวของขวานมีน้ำหนักมาก

เพรียง—เล็กๆน้อยๆ,ไม่สลักสำคัญ

ไพร่—คนรับใช้, คนที่มีหน้าที่ทำการสามัญทั่วไป,คนทั่วๆไป

การพล—งานที่ต้องใช้กำลังกาย,งานที่ไม่สำคัญ

ถอดความ

ไก่ขันบอกให้รู้โมงยามตามกาลเวลา

น้ำท่าใช้ชำระล้างสิ่งของทั่วไป

ขวานที่มีหัวหนักใช้ถากไม้ให้เรียบเป็นแผ่นกระดาน

พลไพร่เล็กๆน้อยๆก็เหมาะแต่ใช้งาน ที่ต้องใช้แต่กำลังเรี่ยวแรง

๓๗๑.รู้คิดค้าที่ม้วย หมดทุน

๓๗๑.รู้คิดค้าที่ม้วย  หมดทุน

รู้รอบเรือนฤาจุน  ขื่อค้าน

หลับตาหน่ายกระสุน  อวดแม่น

หมากรุกรู้แปดด้าน  ไป่แจ้งตาจนฯ

คำแปลศัพท์

จุนขื่อค้าน—ค้ำยันขื่อให้ตรงตามปรกติ, ค้ำยันขื่อไม่ให้โย้

หน่ายกระสุน—ยิงลูกกระสุนออกไป(หน่าย=จำหน่าย,จ่าย)

ตาจน—ตาอับ,ตาแพ้

ถอดความ

มีความรู้ความคิดทางค้าขายแต่มาตายที่ไม่รู้ว่าจะหมดทุนทรัพย์

รู้รอบเรือนทุกห้องหับ แต่ไม่รู้ว่าถ้าขื่อพังจะค้ำกันท่าไหน

ยิงกระสุนได้ว่องไว แต่หลับตายิงอวดแม่น

เดินหมากรุกรู้รอบแล่น แต่ไม่รู้ว่าจะจนที่ตาไหน