Thursday, November 14, 2013

๓๗๓.หนีเสือขึ้นไม้รอด ปากเสือ



๓๗๓.หนีเสือขึ้นไม้รอด ปากเสือ
พบต่อแตนดุเหลือ ต่อยต้อง
หนีแรดร่ายลงเรือ รอดจาก แรดนา
ปะจระเข้ในท้อง น่านน้ำหนุนเรือฯ

คำแปลศัพท์
ขึ้นไม้—ขึ้นต้นไม้
ต่อแตน—ตัวต่อ และตัวแตน
ร่าย—รีบ,เร่
ท้องน่านน้ำ—แม่น้ำ, ห้วงน้ำ

ถอดความ
หนีเสือขึ้นต้นไม้รอดตายจากปากเสือ
ปะรังต่อแตนช่างดุเหลือมันรุมต่อยปางตาย
หนีแรดร้ายเร่ลงเรือนึกว่าจะรอดชีวิต
จระเข้ว่ายมาติดๆหนุนเรือให้ล่มจมตาย

๓๗๔. ทางไกลไปค้าคู่ ตนตาย



๓๗๔. ทางไกลไปค้าคู่ ตนตาย
อดอยากลำบากกาย เกิดไข้
อยู่กินถิ่นฐานสบาย บ่ยาก ใจนา
การกิจคิดแล้วได้ ง่ายแท้ทุกอันฯ

คำแปลศัพท์
ทางไกล—หนทางไกล, เดินทางไกล, ไปต่างบ้านต่างเมือง
ไปค้า—ไปเพื่อค้าขาย
คู่ตนตาย—เท่ากับตัวตาย,เสมอเหมือนตัวตาย
อยู่กินถิ่นฐาน—อยู่ทำมาหากินในถิ่นฐานบ้านเกิด
ยากใจ—ยุ่งยากใจ,ลำบากใจ
การกิจ—การงานที่ต้องทำ

ถอดความ
ไปค้าขายเมืองไกลเท่ากับพาตัวไปตาย
เพราะอาจต้องอดอยากลำบากกายทั้งเจ็บไข้ได้ป่วย
อยู่กับบ้านกับถิ่นหากินไปด้วยไม่ยากใจ
จะคิดอ่านทำอะไรก็สำเร็จได้ง่ายทุกสิ่งอัน

๓๗๕.ค้าใดไป่เท่าค้า คือบุญ



๓๗๕.ค้าใดไป่เท่าค้า คือบุญ
ค้าสัดจองต้องทุน มากไว้
ค้าความคบลูกขุน ชวนชอบ
ค้าบ่ค้าใดได้ ยากแท้ธรรมดาฯ

คำแปลศัพท์
ค้าคือบุญ—ลงทุนทำคุณงามความดี
สัดจอง—เรือ, แพ
ค้าความ—ชอบหาเรื่องขึ้นโรงศาล
ลูกขุน—ผู้ชี้ผิดชอบในอรรถคดีที่ชำระกัน
ชวนชอบ—จูงใจหรือโน้มนำให้พอใจหรือให้รักใคร่กัน

ถอดความ
ทำมาค้าขายอะไรก็ไม่ยิ่งใหญ่เหมือนทำบุญ
จะค้าทางเรือต้องลงทุนให้มากหน่อยจึงจะพอได้กำไร
คิดจะค้าความกับใครก็ควรคบลูกขุนผู้พิพากษา
เป็นพ่อค้าแต่ไม่คิดค้าก็เป็นธรรมดาที่จะต้องยากจน

๓๗๖.พิมเสนมีรสเร้า เสาวคนธ์



๓๗๖.พิมเสนมีรสเร้า เสาวคนธ์
ไปเกลือกกลั้วเกลือกล ใช่เชื้อ
เป็นไทยไป่ทำงนงามชาติ ตนนา
คบทาสท่านจักเกื้อ กับหน้าไฉนฯ

คำแปลศัพท์
พิมเสน—ชื่อเครื่องยาชนิดหนึ่ง ได้จากการบูรที่หุงกับเครื่องยาอื่นๆเป็นเกล็ดสีขาว
เสาวคนธ์—มีกลิ่นหอม
เกลือกกลั้ว—ผสม, ปะปน
กล—เคลือบแฝงอยู่
ใช่เชื้อ—ไม่ใช่ของชนิดเดียวกัน
เป็นไทย—เป็นอิสระแก่ตัว
ทำงน—ห่วงใจ,ยุ่งใจ
คบ—เข้าเป็นพวกกัน
ทาส—บ่วไพร่, คนรับใช้
เกื้อ—อุดหนุนม เจือจาน,เอื้อเฟื้อ,ให้ความสำคัญ

ถอดความ
พิมเสนเป็นของดีมีกลิ่นหอมชวนดม
แม้ไปประสมอยู่กับเกลือผิดประเภทกันย่อมไม่คู่ควร
เหมือนตัวเป็นผู้ดีแต่ไม่สงวนศักดิ์ศรีไว้ให้งดงาม
ไปคบกับขี้ข้าเลวทราม ใครเขาจะนับหน้าถือตา

๓๗๗.สัตว์อื่นตื่นเต้นแต่ ควรไกล



๓๗๗.สัตว์อื่นตื่นเต้นแต่ ควรไกล
กระต่ายตื่นตูมไป สุดหล้า
ช้างม้าตื่นฟืนไฟ ฟัดฟาด หยุดแฮ
คนตื่นข่าวศึกส้า สุดห้ามมันหายฯ

คำแปลศัพท์
ตื่น—ตกใจ
ตื่นตูม—ตกใจโดยไม่ได้พิจารณา
ฟัดฟาด—ทำอาการดิ้นรน (อีกนัยหนึ่ง ทำกิริยาตีเพื่อกำราบให้หยุด)
ข่าวศึก—ข่าวการสู้รบมข่าวการถูกข้าศึกรุกราน
ส้า—ซ่า,=ที่ปรากฏแก่ร่างกายเมื่อเวลาขนลุกเป็นต้น, อาการที่พูดจากันแพร่สะพัดไป

ถอดความ
สัตว์อื่นแม้จะตื่นตระหนกก็หนีไปไม่ไกล
แต่กระต่ายตื่นตูมนั้นหนีไปจนลิบหล้า
หรือแม้ช้างม้าตื่นฟืนไฟยังพอยอยุดให้หยุดสงบ
แต่ผู้คนตื่นข่าวศึกสู้รบ นี่มันสุดจะห้ามให้หายอลหม่าน