Wednesday, October 8, 2014

๓๓๘. พราหมณ์พฤฒิเกลียดน้ำย่อม เสียกิจ



๓๓๘. พราหมณ์พฤฒิเกลียดน้ำย่อม   เสียกิจ
เมืองหวั่นปัจจามิตร  แกว่นแกล้ว
ชายใดมักให้สิทธิ์  แก่แม่  เรือนนา
สามประการนี้แคล้ว  คลาดผู้สรรเสริญฯ

คำแปลศัพท์
พราหมณ์พฤฒิ- พราหมณ์เฒ่า, พวกพราหมณ์, พราหมณ์พวกหนึ่งมีหน้าที่ทำพิธีเกี่ยวกับช้างและปัดเสนียดจัญไร
 เรียกว่า พราหมณ์พฤฒิบาศ
เสียกิจ-เสียการเสียงาน,เสียพิธี
เมือง-เจ้าเมือง,ชาวเมือง,ผู้ปกครองบ้านเมือง
หวั่น- เกรง,กลัว
ปัจจามิตร-ข้าศึก,ศัตรู
แกว่นแกล้า-เข้มแข็ง,กล้าหาญ
สิทธิ์-ความเป็นใหญ่, อำนาจเด็ดขาด
แม่เรือน-ภรรยา
แคล้วคลาด-ไม่มี,ปราศจาก

ถอดความ
พราหมณ์เกลียดน้ำทำให้เสียพิธีพราหมณ์
(เพราะพราหมณ์ต้องใช้น้ำในการทำพิธี)
เมืองหวาดสงคราม เพราะไม่มีคนกล้า
สามีกลัวภรรยา ยกสิทธิ์ขาดให้แก่เมีย
สามประการนี้ เสื่อมเสียไม่มีใครสรรเสริญ

๓๓๙. ตื่นนอนหน้าชื่นช้อย บัวบาน





๓๓๙. ตื่นนอนหน้าชื่นช้อย   บัวบาน
คำกล่าวฉ่ำเฉื่อยหวาน  เพราะพร้อง
เมื่อจักสั่งการงาน  ดุจโกรธ
สามประการนี้ต้อง   ที่ไท้ชุบชูฯ

คำแปลศัพท์
ชื่นช้อย- สดชื่น, ยิ้มแย้มแจ่มใส
ต้องที่-หมาะสมตามที่ควรจะเป็น,ถูกต้องตามแบบอย่าง
ไท้-ผู้เป็นใหญ่,พระเจ้าแผ่นดิน
ชุบชู-บำรุงเลี้ยงและยกย่อง

ถอดความ
เมื่อตื่นนอนมีหน้าตาแช่มชื่นเบิกบาน
เมื่อพูดก็อ่อนหวานไพเราะเสนาะโสต
เมื่อสั่งงานดูเหมือนอย่างกับโกรธด้วยเด็ดขาดขึงขัง
สามประการนี้ เป็นที่ตั้งให้พระราชาทรงชุบเลี้ยง

๓๔๐. หวั่นหวั่นว่าวอยู่ใกล้ ลมกวน



๓๔๐. หวั่นหวั่นว่าวอยู่ใกล้  ลมกวน
ผมกับหวียียวน  หย่งเกล้า
วัดชีชิดบ้านชวน  ชีบาป
สามประการนี้เย้า  ยั่วแท้ธรรมเนียมฯ

คำแปลศัพท์
หวั่นหวั่น-ปลิวว่อนไปมา
ลมกวน- ลมพัด
ยียวน- ก่อกวนให้เกิดอารมณ์, ยั่วให้อยากทำ
หย่งเกล้า-ใช้หวีแต่งเรือนผมให้ได้รูปทรงสวยงาม
ชี นักบวช,พระ
ชิดบ้าน-อยู่ใกล้บ้าน
ชวนชีบาป-ชักนำให้พระเศร้าหมอง หรือผิดวินัย
เย้ายั่ว- ล่อให้เกิดการกระทบพัวพันกันระหว่างสองฝ่าย
ธรรมเนียม-ข้อกำหนดว่าจะต้องเป็นเช่นนั้นอยู่เอง

ถอดความ
ว่าวใกล้ลม ลมก็มักทำให้ว่าวหวั่นไหว
ผมใกล้หวี มักอดไม่ได้ต้องหวีหย่งเกล้าเย้ายวน
วัดใกล้บ้าน ก็มักชวนให้พระเณรประพฤติชั่ว
สามประการนี้ เป็นของเย้ายั่วให้พัวพันกันเป็นธรรมดา