๑๒๗ เสือใดแรงร้ายระ.....พะพง
อาจอุกบุกดงยง...............ขบคั้น
กลสัตว์สุระทะนง............ ศักดิ์ สาธุ์
จักฉิบหายตายหมั้น.........เพราะร้ายแรงทะนงฯ
คำแปลศัพท์
ระ-- กระทบ,ระราน,ปะทะ,เกะกะ
พะพง-- ดงไม้,ป่าไม้
อาจอุก-- บังอาจ
ยง-- กล้า,ใจกล้า
ขบคั้น-- กัดกิน
สุระทะนง-- กล้าและทะนงตัว
ศักดิ์สาธุ์-- มีอำนาจทำอะไรก็ได้
หมั้น-- มั่น,แน่นอน
ถอดความ
เสือที่ดุร้ายตระเวนป่าอาละวาด
สำแดงอำนาจขบกัดไปทุกป่าดง
เที่ยวกินสัตว์ทำอาจองสูงศักดิ์กว่าทุกสัตว์
จักต้องฉิบหายตายวิบัติ
เพราะทะนงฤทธิ์ดุร้ายจนเกินไป
๑๒๘ ลับหลังบังเบียดล้าง... ลบคุณ
ต่อพักตร์ยกยอบุญ............. ลึกซึ้ง
คบมิตรคิดปานปุน..............เป็นดุจ นี้นา
กลดั่งเสพน้ำผึ้ง.............. ...คลุกเคล้ายาตาย ฯ
คำแปลศัพท์
บังเบียด-- ยักเอาไว้เป็นประโยชน์ของตัว,ปิดบัง
ล้างลบคุณ-- เนรคุณ
ต่อพักตร์-- ต่อหน้า
ปานปุน-- เปรียบปาน
กลดั่ง-- เหมือนดัง
เสพ-- กิน
ยาตาย-- ยาพิษกินแล้วตาย
ถอดความ
ลับหลังไม่มีพูดถึงความดีมีแต่กล่าวร้าย
ต่อหน้าสาธยายยกย่องบุญคุณอันวิเศษ
มีเพื่อนน้ำจิตทุเรศดังว่ามา
ก็เหมือนดื่มน้ำผึ้งเดือนห้าผสมด้วยยาพิษ
๑๒๙ ผู้อื่นแม้ประโยชน์ไซร้...
เสมอมิตร
มิตรประทุษฐ์ทำจิต.............. เจ็บช้ำ
กายกับพยาธิชิด.................. ใครชอบ เลยนา
รุกขชาติในป่าล้ำ..................
เลิศให้เป็นยา ฯ
คำแปลศัพท์
ผู้อื่น-- ผู้ที่ไม่ใช่ญาติพี่น้อง
ไม่ใช่มิตรสหาย
ประโยชน์-- มีประโยชน์,ช่วยเหลือเกื้อกูล
มิตรประทุษฐ์-- เพื่อนชั่ว, เพื่อนเลว,
เพื่อนที่หักหลังเพื่อน,เพื่อนที่ทำร่ายเพื่อน
พยาธิ-- โรคภัย,ความเจ็บไข้,ตัวเชื้อโรค
รุกขชาติ-- ต้นไม้
ถอดความ
ผู้อื่นทำประโยชน์ให้ก็นับได้ว่าเป็นมิตร
แต่เพื่อนที่คดคิดประทุษร่ายให้เจ็บช้ำคือศัตรู
เหมือนพยาธิอาศัยอยู่ในร่างกายใครจะชอบ
แต่ต้นไม้อยู่ในป่ายังมีค่าใช้เป็นยารักษาโรค
๑๓๐ สนิมเหล็กเกิดแต่เนื้อ... ในตน
กินกัดเนื้อเหล็กจน................ กร่อนขร้ำ
บาปเกิดแต่ตนคน................. เป็นบาป
บาปย่อมทำโทษซ้ำ............... ใส่ผู้บาปเอง ฯ
คำแปลศัพท์
เนื้อในตน.--เนื้อเล็กนั่นเอง
กร่อน-- หมดสิ้นไปทีละน้อย,สึกหรอ
ขร้ำ(-คร่ำ)-- คร่ำคร่า,เก่าผุไป
บาป-- ความชั่ว,ความเศร้าหหมอง,ความมัวหมอง
คนเป็นบาป--คนชั่ว,คนเลว
ย่อมทำโทษ-- ย่อมให้ผลชั่ว
ถอดความ
สนิมเหล็กเกิดจากเนื้อเหล็กที่มีมลทิน
แล้วกัดกินเนื้อเหล็กคนผุกร่อนคร่ำคร่า
ผลบาปหยาบช้าเกิดขึ้นแต่ตัวคนทำบาป
แล้วสาปใส่โทษแก่คนทำให้ทนทุกข์ไปเอง
๑๓๑ ฟักแฟงแตงเต้าถั่ว งายล
หว่านสิ่งใดให้ผล........... สิ่งนั้น
ทำทานหว่านกุศล......... ผลเพิ่ม พูนนา
ทำบาปบาปชั้นชั้น........ ไล่เลี้ยวตามตน ฯ
คำแปลศัพท์
เต้า-- น้ำเต้า(พืชล้มลุกชนิดหนึ่ง)
ผล-- พิจารณาดู
ทำทานหว่านกุศล--
ทำบุญ,ทำความดี,ทำสิ่งที่มีประโยชน์
ทำบาป--ทำความชั่ว,ทำความผิด
ชั้น(๑)-- นั้น(ชั้นชั้น=
นั้นๆ)
ชั้น ๒-- รีบ(ชั้นชั้น = รีบๆ, ถี่
ๆ, ทันที,เร็ว ๆ
ไล่เลี้ยว-- ตามติดไปทุกแห่ง
ตามตน-- ตามตัวผู้ที่ทำ
ถอดความ
ประดาพืชพันธุ์เป็นต้นว่า ฟัก แฟง แตง น้ำเต้า ถั่ว
งา
ปลูกพืชชนิดใดย่อมให้ผลแห่งพืชชนิดนั้น
เหมือนคนทำความดี เป็นต้นว่าทานการกุศล
ย่อมได้ดีเป็นผลเพิ่มพูนขึ้น
คนทำชั่วย่อมได้ชั่วเป็นผลตามสนองไม่ลดละ
๑๓๒ ยายำประกอบด้วย... มนตร์ดล
เคราะห์โศกโรคบนปน.......ปะไซร้
แม้บุญช่วยอวยผล.............ผลเพิ่ม พูนนา
แม้บาปบุรพกรรมให้..........บาปเสียศูนย์ ฯ
คำแปลศัพท์
ยายำ--
ยาที่กระทำด้วยคุณไสยศาสตร์เพื่อให้ศัตรูหรือคนที่ไม่ชอบเกิดโรคภัยอย่างใดอย่างหนึ่ง
มนตร์-- บทคาถาศักดิ์สิทธิ์,คำศักดิ์สิทธิ์
ดล-- ทำให้เป็นไป, บันดาลให้เป็นไป
เคราะห์-- สิ่งที่นำผลมาให้โดยไม่ได้คาดหมาย
เป็นเรื่องในทางไม่ดี
โศก-- ความทุกข์,ความเศร้า,ความเดือดร้อนใจ
โรค-- ความเจ็บไข้,ความเจ็บป่วย
บน-
ขอร้องสิ่งศักดิ์สิทธิ์ให้ช่วยโดยให้คำมั่นว่าจะให้สิ่งของตอบแทน
หรือทำตามที่ให้สัญญาไว้เมื่อเป็นผลสำเร็จ
บุญ-- คุณความดี
อวยผล-- ให้ผล
บาปบุรพกรรม-- ความชั่วที่เคยทำไว้
ศูนย์-- สูญ,ว่างเปล่า,ไม่มีอะไร,เสียหายไป
ถอดความ
อำนาจของยาและเวทมนตร์ที่ทำให้เป็นไปก็ดี
เคราะห์ ความเศร้าโศก โรคภัย
และความเป็นไปตามคำบนบานศาลกล่าวที่ต้องประสบเข้าก็ดี
ถ้าได้ทำบุญไว้ผลบุญจะช่วยให้หายกลายเป็นดี
ถ้าเคยทำบาปไว้ผลบาปจะสาปส่งซ้ำทำให้สูญเสียยิ่งขึ้น
๑๓๓ มีสินฤาเท่าผู้.....มีคุณ
ข้าศึกฤาปานปุน........พยาธิไซร้
รักใดจักเพิ่มพุน.........รักอาต- มานา
แรงอื่นฤาจักได้..........เท่าด้วยแรงกรรมฯ
คำแปลศัพท์
สิน-- ทรัพย์,เงินทอง
ผู้มีคุณ-- ผู้มีความดี,
ผู้มีความเอื้อเฟื้อเกื้อกูล
ปานปุน-- เปรียบปาน
พยาธิ-- ความเจ็บไข้
เพิ่มพุน-- เพิ่มพูน,มีมากขึ้น
อาตมา-- ตัวเอง
แรง-- กำลัง
กรรม--การกระทำที่ทำด้วยเจตนา,การกระทำที่มีความตั้งใจเป็นส่วนประกอบ
ถอดความ
มีทรัพย์สมบัติยังไม่ศรีสวัสดิ์เท่ามีบุญความดี
ศัตรูไพรีใดๆ ยังไม่เท่าเจ็บไข้ได้ป่วยเป็นช้าศึก
รักใครก็ไม่ล้ำลึกเท่ากับรักตัวเอง
แรงอะไรที่ว่าเก่งก็ยังไม่แข็งเท่าแรงกรรม
