Wednesday, October 8, 2014

๓๓๙. ตื่นนอนหน้าชื่นช้อย บัวบาน





๓๓๙. ตื่นนอนหน้าชื่นช้อย   บัวบาน
คำกล่าวฉ่ำเฉื่อยหวาน  เพราะพร้อง
เมื่อจักสั่งการงาน  ดุจโกรธ
สามประการนี้ต้อง   ที่ไท้ชุบชูฯ

คำแปลศัพท์
ชื่นช้อย- สดชื่น, ยิ้มแย้มแจ่มใส
ต้องที่-หมาะสมตามที่ควรจะเป็น,ถูกต้องตามแบบอย่าง
ไท้-ผู้เป็นใหญ่,พระเจ้าแผ่นดิน
ชุบชู-บำรุงเลี้ยงและยกย่อง

ถอดความ
เมื่อตื่นนอนมีหน้าตาแช่มชื่นเบิกบาน
เมื่อพูดก็อ่อนหวานไพเราะเสนาะโสต
เมื่อสั่งงานดูเหมือนอย่างกับโกรธด้วยเด็ดขาดขึงขัง
สามประการนี้ เป็นที่ตั้งให้พระราชาทรงชุบเลี้ยง

๓๔๐. หวั่นหวั่นว่าวอยู่ใกล้ ลมกวน



๓๔๐. หวั่นหวั่นว่าวอยู่ใกล้  ลมกวน
ผมกับหวียียวน  หย่งเกล้า
วัดชีชิดบ้านชวน  ชีบาป
สามประการนี้เย้า  ยั่วแท้ธรรมเนียมฯ

คำแปลศัพท์
หวั่นหวั่น-ปลิวว่อนไปมา
ลมกวน- ลมพัด
ยียวน- ก่อกวนให้เกิดอารมณ์, ยั่วให้อยากทำ
หย่งเกล้า-ใช้หวีแต่งเรือนผมให้ได้รูปทรงสวยงาม
ชี นักบวช,พระ
ชิดบ้าน-อยู่ใกล้บ้าน
ชวนชีบาป-ชักนำให้พระเศร้าหมอง หรือผิดวินัย
เย้ายั่ว- ล่อให้เกิดการกระทบพัวพันกันระหว่างสองฝ่าย
ธรรมเนียม-ข้อกำหนดว่าจะต้องเป็นเช่นนั้นอยู่เอง

ถอดความ
ว่าวใกล้ลม ลมก็มักทำให้ว่าวหวั่นไหว
ผมใกล้หวี มักอดไม่ได้ต้องหวีหย่งเกล้าเย้ายวน
วัดใกล้บ้าน ก็มักชวนให้พระเณรประพฤติชั่ว
สามประการนี้ เป็นของเย้ายั่วให้พัวพันกันเป็นธรรมดา

๓๔๑. ชาวชเลฉลาดแล่นได้ นาวา



๓๔๑. ชาวชเลฉลาดแล่นได้   นาวา
ชำนิชำนาญปลา   ว่ายน้ำ
ชาวดอนขี่ม้าขา   เคยควบ กันแฮ
เร็วดั่งลมพัดล้ำ   ไล่เนื้อทันแทงฯ

คำแปลศัพท์
ชเล- ทะเล,แม่น้ำ(คำนี้ถ้ามาจากบาลีสันสกฤตแปลตามตัวว่า ในน้ำ)
นาวา-เรือ
ชำนิชำนาญปลาว่ายน้ำ-มีความชำนาญคล่องแคล่วทางน้ำประดุจปลาว่ายน้ำ อีกนัยหนึ่งอาจตีความได้ว่า มีความรู้เชี่ยวชาญในเรื่องปลาและเรื่องว่ายน้ำ
ชาวดอน-ผู้ที่อยู่บนบก, ผู้ที่อยู่ในแถบป่าเขา
ขา-คุ้นเคยกัน,รู้ท่วงทีกัน(ขา ในที่นี้ มีความหมายทำนองเดียวกับ ขา ในสำนวนที่ว่า วัวเคยขาม้าเคยขี่ และคู่ขา

ถอดความ
ชาวทะเลย่อมฉลาดในการใช้เรือ
ชำนิชำนาญทุกเมื่อเหมือนกับปลาว่ายน้ำ
ชาวดอนก็ย่อมเก่งล้ำในการขับขี่ม้า
อาจควบเร็วดั่งลมกล้าจนไล่แทงเนื้อได้ทัน